Η Ευρώπη τρέχει να αυξήσει την παραγωγή Ariane 6 και Vega-C, καθώς θέλει να μειώσει την εξάρτησή της από τη SpaceX και να εξασφαλίσει αυτόνομη πρόσβαση στο Διάστημα
Σχετικά Άρθρα
Πύραυλοι Κρουζ AGM-86: Ένα όπλο βγαλμένο από τις εποχές του Ψυχρού Πολέμου αναβιώνει ξανά (Interesting Engineering)
Η Ευρώπη θέλει να γεμίσει το Διάστημα με δορυφόρους, αλλά κινδυνεύει να βρεθεί χωρίς το απαραίτητο «όχημα» για να τους στείλει σε τροχιά. Ο επικεφαλής της ESA προειδοποιεί για πιθανό έλλειμμα πυραύλων εκτόξευσης την ώρα που οι ανάγκες για επικοινωνίες, πλοήγηση, παρατήρηση της Γης και άμυνα αυξάνονται ραγδαία.
Η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε έναν αγώνα δρόμου που θα μπορούσε να καθορίσει τη θέση της στο Διάστημα για την επόμενη δεκαετία. Τα ευρωπαϊκά σχέδια για νέους δορυφορικούς αστερισμούς είναι φιλόδοξα, όμως η διαθέσιμη δυνατότητα εκτόξευσης δεν φαίνεται να ακολουθεί τον ίδιο ρυθμό.
Ο γενικός διευθυντής του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), Γιόζεφ Άσμπαχερ, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, προειδοποιώντας ότι η Ευρώπη μπορεί να αντιμετωπίσει έλλειψη πυραύλων εκτόξευσης έως το 2030.
Το μεγάλο «κύμα» εκτοξεύσεων έρχεται
Το πρόβλημα αναμένεται να γίνει ιδιαίτερα έντονο την περίοδο 2029-2031, όταν αναμένεται να κορυφωθούν οι ανάγκες της Ευρώπης για εκτοξεύσεις.
Στο επίκεντρο βρίσκονται μεγάλα ευρωπαϊκά προγράμματα, όπως το Iris², το Galileo και το Copernicus, ενώ παράλληλα αυξάνονται οι ανάγκες για εθνικές και αμυντικές διαστημικές υποδομές.
Χώρες όπως η Ελλάδα, η Ισπανία και η Πολωνία σχεδιάζουν επίσης δικά τους διαστημικά και αμυντικά προγράμματα, προσθέτοντας ακόμη μεγαλύτερη πίεση στην ήδη περιορισμένη ευρωπαϊκή δυναμικότητα.
Με άλλα λόγια, η Ευρώπη ετοιμάζεται να στείλει στο Διάστημα πολύ περισσότερους δορυφόρους, αλλά πρέπει ταυτόχρονα να εξασφαλίσει ότι θα διαθέτει και αρκετούς πυραύλους για να το κάνει.
Η τεράστια διαφορά με τη SpaceX
Η απόσταση που χωρίζει την Ευρώπη από τις ΗΠΑ και την Κίνα παραμένει εντυπωσιακή.
Η SpaceX έχει εξελιχθεί σε κυρίαρχη δύναμη στην παγκόσμια αγορά εκτοξεύσεων, αξιοποιώντας την τεχνολογία των επαναχρησιμοποιούμενων πυραύλων για να αυξήσει θεαματικά τη συχνότητα των αποστολών και να μειώσει το κόστος.
Το χάσμα αποτυπώνεται και στους αριθμούς: η SpaceX πραγματοποίησε περίπου 170 εκτοξεύσεις μέσα σε έναν χρόνο, την ώρα που η Ευρώπη πραγματοποίησε μόλις οκτώ.
Η διαφορά δεν είναι απλώς ποσοτική. Αποτελεί πλέον ζήτημα στρατηγικής αυτονομίας.
Το Ariane 6 στο επίκεντρο
Η Ευρώπη προσπαθεί να καλύψει το κενό με την ενίσχυση των δικών της πυραύλων.
Το Ariane 6 αποτελεί τον βασικό πυλώνα της ευρωπαϊκής προσπάθειας για αυτόνομη πρόσβαση στο Διάστημα. Η ανάπτυξή του, ωστόσο, καθυστέρησε σημαντικά, με αποτέλεσμα η Ευρώπη να χάσει προσωρινά την ανεξάρτητη δυνατότητα εκτόξευσης και να χρειαστεί να στραφεί σε ξένους παρόχους, μεταξύ των οποίων και η SpaceX.
Η κατάσταση άλλαξε τον Ιούλιο του 2024, όταν πραγματοποιήθηκε η πρώτη πτήση του Ariane 6, αποκαθιστώντας την ευρωπαϊκή δυνατότητα αυτόνομων εκτοξεύσεων.
Παράλληλα, επέστρεψε σε επιχειρησιακή δραστηριότητα και ο Vega-C, ο μικρότερος ευρωπαϊκός πύραυλος που συμπληρώνει το σύστημα εκτόξευσης της ηπείρου.
Από 10 σε 15 εκτοξεύσεις τον χρόνο
Η ESA εξετάζει πλέον τρόπους για να αυξηθεί σημαντικά η παραγωγική δυναμικότητα.
Για το Ariane 6 εξετάζεται αύξηση της δυνατότητας από περίπου 9-10 εκτοξεύσεις ετησίως σε περίπου 15.
Αντίστοιχες συζητήσεις βρίσκονται σε εξέλιξη και για τον Vega-C, καθώς η Ευρώπη προσπαθεί να δημιουργήσει ένα μεγαλύτερο και πιο ευέλικτο «οπλοστάσιο» εκτοξεύσεων.
Το ζητούμενο, όμως, δεν είναι μόνο να κατασκευάζονται περισσότεροι πύραυλοι. Χρειάζεται ολόκληρη η αλυσίδα - από την παραγωγή και τις υποδομές μέχρι τις βάσεις εκτόξευσης και τον προγραμματισμό των αποστολών - να μπορεί να ανταποκριθεί στη ζήτηση.
Η Ευρώπη δεν θέλει να εξαρτάται από ξένους παρόχους
Πίσω από την προσπάθεια αύξησης των εκτοξεύσεων υπάρχει ένα πολύ μεγαλύτερο γεωπολιτικό διακύβευμα.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση θέλει να περιορίσει την εξάρτησή της από μη ευρωπαϊκές εταιρείες για την πρόσβαση στο Διάστημα. Η δυνατότητα να μπορεί να εκτοξεύει τους δικούς της δορυφόρους, χωρίς να εξαρτάται από τις αποφάσεις τρίτων, θεωρείται πλέον κρίσιμο στοιχείο της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας.
Και αυτό αφορά πολύ περισσότερα από την εξερεύνηση του Διαστήματος.
Οι δορυφόροι χρησιμοποιούνται για πλοήγηση, τηλεπικοινωνίες, παρατήρηση της Γης, αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών, κυβερνητικές υπηρεσίες αλλά και άμυνα και ασφάλεια.
Όσο αυξάνεται η σημασία αυτών των υποδομών, τόσο αυξάνεται και η ανάγκη η Ευρώπη να μπορεί να τις θέτει σε τροχιά με δικά της μέσα.
Οι αποφάσεις που θα κρίνουν την επόμενη δεκαετία
Ο Άσμπαχερ εμφανίζεται πάντως αισιόδοξος ότι το προβλεπόμενο κενό μπορεί να καλυφθεί, υπό την προϋπόθεση ότι θα ληφθούν έγκαιρα οι απαραίτητες αποφάσεις.
Η ESA έχει ήδη ζητήσει από τους ευρωπαίους κατασκευαστές να εξετάσουν το κόστος και τις δυνατότητες αύξησης της παραγωγής.
Οι αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό τις ευρωπαϊκές επενδύσεις στις εκτοξεύσεις και στις διαστημικές υποδομές έως το 2035.
Το μεγάλο στοίχημα είναι πλέον ξεκάθαρο: η Ευρώπη δεν θέλει απλώς να έχει θέση στο Διάστημα. Θέλει να μπορεί να φτάνει εκεί με δικούς της πυραύλους, με δικές της υποδομές και χωρίς να εξαρτάται από κανέναν.
Και για να το πετύχει, πρέπει να προλάβει τον χρόνο - πριν οι δορυφόροι που σχεδιάζει να στείλει στο Διάστημα αποδειχθούν περισσότεροι από τους πυραύλους που διαθέτει για να τους μεταφέρει.
www.worldenergynews.gr
